Przygotowania do Świąt

Czasem przygotowań do Wielkanocy jest tradycyjnie Wielki Post (Fastenzeit lub Passionszeit), a szczególnie tydzień przed niedzielą Zmartwychwstania. U nas nazywa się go „Wielkim”, a za Odrą – Karwoche. Bardzo ważne miejsce w przygotowywaniu domu na Święta zajmuje tzw. bukiet wielkanocny – są to ustawione w wazonie zielone gałązki przybrane kolorowymi wydmuszkami jajek. Niektórzy w ten sposób ozdabiają również krzewy czy małe drzewka przed domem. Poza tym, podobnie jak w Polsce maluje i dekoruje się jajka, choć ten zwyczaj jest nieco mniej popularny niż u nas.

Zielony Czwartek – Gründonnerstag

Wielki Czwartek zwany jest w Niemczech Zielonym Czwartkiem (Gründonnerstag). Jest to dzień malowania jajek na zielono. W wielu regionach panuje zwyczaj, by w Zielony Czwartek koniecznie zjeść coś zielonego. Na stole powinny się znaleźć przede wszystkim pierwsze wiosenne nowalijki – oczywiście zwłaszcza te zielone: szczypiorek, sałata czy szpinak.

Wielki Piątek – Karfreitag

W przeciwieństwie do Zielonego Czwartku Wielki Piątek (Karfreitag) jest w całych Niemczech dniem ustawowo wolnym od pracy. Czasem nazywa się go także Cichym Piątkiem (Stiller Freitag). Jest to dla wierzących Niemców dzień modlitw i nabożeństw, które towarzyszą wspominaniu śmierci i składania Jezusa do grobu. Wtedy też organizuje się tzw. agapę, czyli symboliczny wspólny posiłek składający się z chleba, wody i wina, który spożywa się najczęściej w salach katechetycznych kościoła. Post ścisły nie jest tego dnia rygorystycznie zachowywany.

Wielka Sobota – Karsamstag

Wielka Sobota – czyli w Niemczech Karsamstag lub Stiller Samstag – jest podobnie jak w Polsce dniem wyciszenia, kiedy nie odprawia się mszy świętej. Tradycja święcenia potraw, bez której nie wyobrażamy sobie Świąt Wielkanocnych, jest u naszych zachodnich sąsiadów zupełnie nieznana. Bardzo ciekawy jest kultywowany nadal w niektórych regionach – zwłaszcza na północy i w centrum kraju – zwyczaj rozpalania w Wielką Sobotę wielkich ognisk przed kościołami katolickimi. Towarzyszy temu specjalne nabożeństwo i poświęcenie ognia, którym następnie zapala się świece paschalne w kościołach i świece wielkanocne w domach. Poświęcony ogień towarzyszy wiernym przez całe Święta.

Wielkanocna Niedziela i Wielkanocny Poniedziałek

Dwa najbardziej uroczyste dni nazywa się w Niemczech po prostu Wielkanocną Niedzielą i Wielkanocnym Poniedziałkiem (Ostersonntag i Ostermontag). Są to dni odpoczynku oraz odwiedzania rodziny i przyjaciół. Niedzielę rozpoczyna się tradycyjnie mszą rezurekcyjną, która odprawiana jest wcześnie rano. Następnie zjada się uroczyste wielkanocne śniadanie. Bardzo popularny jest zwyczaj stukania się jajkami (Ostereiertitschen) przy śniadaniu. Każdy członek rodziny wybiera sobie swoją pisankę i kolejno stuka się nią z innymi – wygrywa posiadacz jajka z najmocniejszą skorupką. Zabawa ta jest znana również w Austrii i niemieckojęzycznej Szwajcarii.

Na stołach – oprócz świec wielkanocnych – obowiązkowo powinien się pojawić zajączek z cukru, czekolady lub innego materiału. Zając jest zresztą, obok jajka, najważniejszym świątecznym symbolem. Wiąże się z nim też inny bardzo ważny zwyczaj, na który niecierpliwie czekają wszystkie dzieci – chodzi oczywiście o poszukiwanie ukrytych w mieszkaniu lub ogrodzie pisanek lub słodyczy. Zgodnie z tradycją mówi się dzieciom, że przyniósł i ukrył je wielkanocny zając (Osterhase), który jest w Niemczech równie popularny jak Święty Mikołaj.

Jako danie główne w Święta podaje się zazwyczaj pieczeń z barana. Poza tym, nasi zachodni sąsiedzi delektują się babkami drożdżowymi i sernikami. Często piecze się je w specjalnych foremkach w kształcie np. baranka. Ogromną popularnością cieszą się również wszelkiego typu kiełbasy i wędliny.

Polska tradycja oblewania wodą w poniedziałek jest zupełnie nieznana!